มีผู้ถามว่า ราหูไม่ใช่ดาวทางกายภาพ ทำไมถึงมีเรือนเกษตรที่ราศีกุมภ์ และเสาร์ควรเป็นเจ้าของกุมภ์คนเดียวหรือเปล่า คำถามนี้ถูกครึ่งหนึ่งในมุมดาราศาสตร์ แต่โหราศาสตร์ไทยมีเหตุผลของตัวเอง บทนี้เล่าให้ครบทั้งสองมุม
ในมุมดาราศาสตร์: ราหูกับเกตุคือจุดตัด
ดาวจริงมีมวล เห็นเป็นก้อน ส่วนราหูกับเกตุไม่มีมวล เป็น จุดตัด ของสองเส้น คือเส้นทางที่อาทิตย์เดินผ่านจักรราศี (เส้นรวิมรรค) กับวงโคจรของจันทร์ ซึ่งเอียงกันอยู่ราว 5 องศา จุดตัดทางเหนือคือโหนดเหนือ (ราหู) จุดตัดทางใต้คือโหนดใต้ (เกตุ)
เมื่ออาทิตย์ จันทร์ และโลกมาอยู่ในแนวเดียวกันตรงจุดตัดนี้ เกิดการบังกัน คือสุริยุปราคาหรือจันทรุปราคา ใน 1 ปีเกิดราว 4 ครั้งขึ้นไป โหราศาสตร์สากลจึงมองราหูกับเกตุเป็นเรื่องของแนวคราส ไม่ถือว่าเป็นดาว ไม่มีเรือนเกษตร
ในมุมโหราศาสตร์ไทย: ราหูมีที่อยู่ตามตำนาน
โหราศาสตร์ไทยมองท้องฟ้าจากโลก ใช้ดาว 10 ดวง ดาวที่มีวงโคจรจริงมีไม่ครบ ท่านผู้รู้จึง "อุปโลกน์" ราหูกับเกตุขึ้นเป็นดาว และผูกเป็นนิทาน
- พื้นที่ท้องฟ้า 12 ราศีถูกแบ่งให้ดาวตามวงใน-วงนอก อาทิตย์ จันทร์ครองคนละราศี พุธ ศุกร์ อังคาร พฤหัสบดี เสาร์ ครองคนละสองราศี เสาร์เป็นดาวสุดท้ายที่เห็นด้วยตาเปล่า ครองมังกรถึงกุมภ์
- ตามนิทานชาติเวร ราหูเคยช่วยเสาร์ไม่ให้ได้รับโทษภัย ครั้งเกิดเรื่องวิวาทกับดาวคู่อริ (ศุกร์กับเสาร์เป็นคู่อริกัน) เสาร์จึงตอบแทนด้วยการแบ่งอาณาเขตของตัวเอง ให้ราหูอยู่ที่กุมภ์ ราหูกับเสาร์จึงเป็นคู่มิตรกัน
- มฤตยู ซึ่งอยู่วงนอกสุด ทางสากลให้อยู่บ้านกุมภ์ เพราะไม่มีบ้านของตัวเอง
นิทานของราหู (ย่อ)
เล่ากันว่า ราหูเป็นลูกครึ่ง พ่อเป็นจอมอสูร แม่เป็นนางนาค ตัวบนเป็นยักษ์ ตัวล่างเป็นนาค ตอนทวยเทพกวนน้ำอมฤต อาทิตย์และจันทร์ได้รับมอบให้เฝ้าน้ำอมฤต ราหูแอบขโมยดื่มโดยไม่ทำหน้าที่ อาทิตย์และจันทร์เห็นก็ไปฟ้อง เทพผู้ใหญ่โกรธขว้างจักรตัดตัวราหูขาดครึ่ง แต่ราหูไม่ตายเพราะดื่มน้ำอมฤตเข้าไปแล้ว ส่วนหัวคือราหู ส่วนหางคือเกตุที่ล่องลอยไปมา ด้วยเหตุนี้ราหูจึงเป็นดาวต่างประเทศ ดาวลูกครึ่ง และถือว่าเหมือนโจร ส่วนเกตุกุมลัคนามักรอดพ้นอันตราย เพราะเหมือนมีน้ำอมฤตคุ้มครอง
(นิทานที่เล่าไว้ใช้เป็นเครื่องช่วยจำตามที่ผู้สอนอธิบาย ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางกายภาพ)
ลัคนากุมภ์เป็นเสาร์หรือราหู: ดูองศา
เมื่อกุมภ์ใช้ร่วมกันสองดาว ผู้สอนบางท่านแบ่งตามองศาของลัคนา
- ลัคนาอยู่ราว 1–15 องศา ของกุมภ์ มีความเป็นเสาร์เด่น
- ลัคนาอยู่ท้ายราศี ราว 28–29 องศา มีความเป็นราหูเด่น เพราะราหูเดินย้อนหลังจากท้ายราศี
ผู้สอนอ้างว่าคนลัคนากุมภ์บางคนไม่มีนิสัยแบบราหูเลย เป็นเสาร์แท้ เมื่อองศาอยู่ต้นราศี ส่วนคนที่องศาแก่ท้ายราศีมีนิสัยราหูเต็ม เวลาพยากรณ์ อาจารย์บางท่านให้เสาร์ที่อยู่กุมภ์ได้เกษตรเท่าเทียมกับราหู และให้ดูองศาเทียบกับดวง
นี่เป็นเกณฑ์ของผู้สอนบางท่าน ไม่ใช่กฎกลางทุกสำนัก
ที่เว็บเราใช้
ระบบของเรากำหนดให้กุมภ์เป็นราศีของราหู และมังกรเป็นของเสาร์ เวลาอ่านเจ้าเรือนภพ ในบทอื่นที่กล่าวถึงเสาร์ครองกุมภ์ร่วมด้วย (เช่นตำราบางเล่ม) เป็นข้อมูลเปรียบเทียบ ส่วนการแบ่งตามองศาเว็บยังไม่ใช้ ถ้าลัคนาของคุณอยู่กุมภ์ ลองสังเกตว่านิสัยเอนทางเสาร์หรือราหู แล้วเทียบกับองศาในดวง
ราหูกับคราสในโหราศาสตร์ไทย
โหรไทยนำเรื่องคราสมาใช้พยากรณ์ด้วย เงาของคราสที่ไปทาบภพไหนในดวง ภพนั้นมัวหมอง เช่นทาบภพการเงิน เงินหมอง ทาบภพพี่น้อง พี่น้องเจ็บไข้ ทั้งไทยและสากลถือภพเรือนเหมือนกัน
คราสเกิดในราศีไหนและกลุ่มฤกษ์ไหน ภพที่ตรงกับราศีนั้นในดวงของแต่ละคนจะต่างกัน เช่นคนลัคนามังกรที่ราศีกุมภ์เป็นภพกดุมภะ เรื่องการเงินจะได้รับผลกระทบ ขณะที่คนที่คราสไปทาบภพร้าย (เช่นวินาศของลัคนามีน) ไม่ทำอันตราย แต่ถ้ามีดาวในดวงอยู่ที่แนวนั้น ดาวนั้นก็ถูกกระทบเบากว่าตัวภพเรือน
ควรทำ
- ถ้าลัคนาคุณอยู่กุมภ์ ดูองศา และเทียบกับนิสัยว่าเอนทางเสาร์หรือราหู
- ถ้าอ่านดวงแล้วเจอคำว่า "เจ้าเรือนกุมภ์" ให้รู้ว่าบทนั้นใช้ราหูหรือเสาร์ และอ่านต่อให้ถูกดาว
- เวลามีคราส ดูว่าแนวคราสไปทาบราศีไหน ตรงกับภพอะไรในดวงของคุณ แล้วระวังเรื่องของภพนั้นในช่วงนั้น