ดาวเจ้าเรือนส่วนใหญ่ครองสองราศี แล้วดาวดวงเดียวกันในดวงคุณ ครองภพไหนก่อน ตัวอย่างลัคนากรกฎ พฤหัสบดีกุมลัคนา พฤหัสบดีเป็นเจ้าเรือนภพอริ (ธนู) และภพศุภะ (มีน) ถ้าทายรวบว่า "ทั้งราบรื่นและมีอุปสรรค" ก็ไม่ผิด แต่ไม่ได้ช่วยใคร ตำราไทยจึงมีวิธีตัดสินว่าดาวดวงนั้นเอนไปทางภพไหนมากกว่า
ดาวที่ครองสองเรือนในระบบของเรา
- อังคาร: เมษ และพิจิก
- พุธ: เมถุน และกันย์
- พฤหัสบดี: ธนู และมีน
- ศุกร์: พฤษภ และตุลย์
ส่วนอาทิตย์ (สิงห์) จันทร์ (กรกฎ) ราหู (กุมภ์) และเสาร์ (มังกร) ในระบบของเราครองเรือนเดียว (ตำราที่ให้เสาร์ร่วมเป็นเจ้าเรือนกุมภ์ด้วยจะนับเสาร์เป็นดาวสองเรือน)
เครื่องมือสองอย่างที่ใช้ตัดสิน
1. เพศของราศี นับจากเมษเป็นเพศชาย แล้วสลับหญิง ชาย หญิง ไปตลอดวง คือ เมษ มิถุน สิงห์ ตุลย์ ธนู กุมภ์ เป็นชาย และ พฤษภ กรกฎ กันย์ พิจิก มังกร มีน เป็นหญิง
2. ภาคเวลาของราศี แบ่งวงเป็นสองซีก ภาคกลางวันเริ่มที่สิงห์ (บ้านของอาทิตย์) นับ 6 ราศีไปถึงมังกร คือ สิงห์ กันย์ ตุลย์ พิจิก ธนู มังกร ภาคกลางคืนเริ่มที่กรกฎ (บ้านของจันทร์) นับถอยหลัง 6 ราศี คือ กรกฎ มิถุน พฤษภ เมษ มีน กุมภ์
ดาวที่ครองสองราศีนั้นสองราศีมักต่างเพศและต่างภาคเวลา เช่น อังคารครองเมษ (ชาย) และพิจิก (หญิง) ศุกร์ครองพฤษภ (กลางคืน) และตุลย์ (กลางวัน)
ขั้นตอนอ่าน
- ดูเพศของเจ้าชะตา (ชายหรือหญิง) และเกิดกลางวันหรือกลางคืน
- ดูราศีแรกของดาวนั้น ว่าเพศอะไร ภาคเวลาอะไร
- ดูราศีที่สอง ว่าเพศอะไร ภาคเวลาอะไร
- ราศีที่ตรงกับเพศและเวลาเกิดของเจ้าชะตา (ทั้งสองอย่าง) ภพนั้นมีน้ำหนักสูงกว่า
- ถ้าข้อ 2 และ 3 ขัดกัน (ราศีหนึ่งตรงเพศ อีกราศีตรงเวลา) ให้ดูภาคเวลาของราศีที่ลัคนาอยู่ ราศีของดาวที่ภาคเวลาตรงกับลัคนา ชนะ
ตัวอย่าง
เจ้าชะตาเป็นชาย เกิดกลางวัน ลัคนาเมษ (ภาคกลางคืน)
พฤหัสบดี ครองธนู (ภาคกลางวัน ชาย) ซึ่งเป็นภพศุภะ กับมีน (กลางคืน หญิง) ซึ่งเป็นภพวินาศ ธนูตรงทั้งเพศและเวลาเกิดของเจ้าชะตา พฤหัสบดีจึงเอนไปทางภพศุภะมากกว่าภพวินาศ
พุธ กุมลัคนา ครองเมถุน (กลางคืน ชาย) ซึ่งเป็นภพสหัชชะ กับกันย์ (กลางวัน หญิง) ซึ่งเป็นภพอริ ครั้งนี้ขัดกัน เมถุนตรงเพศแต่ไม่ตรงเวลา กันย์ตรงเวลาแต่ไม่ตรงเพศ จึงใช้ภาคเวลาของราศีลัคนา ลัคนาเมษเป็นภาคกลางคืน เหมือนเมถุน ดังนั้นพุธเอนไปทางภพสหัชชะมากกว่าภพอริ
น้ำหนักเท่าไรดี
ตำราไม่ได้กำหนดสัดส่วนไว้ โหรหลายท่านใช้ต่างกัน ตั้งแต่ 70:30, 60:40, 75:25 จนถึง 3:1 ที่พบบ่อยที่สุดคือประมาณ 70:30 ให้ลองสังเกตจากดวงจริงแล้วปรับ
ข้อควรระวัง
- วิธีนี้ใช้อ่านในพื้นดวงเท่านั้น เมื่ออ่านดาวจร ใช้วิธีอื่น
- ภพที่น้ำหนักน้อยกว่ายังมีความหมาย อ่านเรื่องของภพนั้นแยกไปตามปกติ ถ้าถามเรื่องภาพรวมของดาวดวงนั้น ให้ชั่งไปทางภพที่น้ำหนักสูงกว่า
- ก่อนสรุป ตรวจมาตรฐานของดาวและมุมสัมพันธ์ตามปกติด้วย
ควรทำ
- เวลาอ่านดาวเกษตร 2 เรือน เขียนคู่ไว้ก่อน เช่น "พฤหัสบดี = ศุภะ 70 / วินาศ 30" แล้วอ่านเรื่องศุภะก่อน
- ถ้าอ่านเรื่องของภพที่น้ำหนักน้อย ให้ใช้ดาวนั้นอ่านตามปกติ ไม่ต้องลดตามสัดส่วน