พระเคราะห์เรือนนอก-เรือนใน: ดาวชุดเดียวกัน นับตำแหน่งสองแบบ

ในตำราไทยดาว 10 ดวงมีชื่อเรียกได้สองชุด ชุดหนึ่งตามภพที่ดาวครองเมื่อนับจากลัคนา อีกชุดตามภพที่ครองเมื่อนับจากดาวตนุเศษ ทั้งสองใช้ดาวเดียวกัน ไม่ได้มีดาวพิเศษเพิ่ม ต่างกันแค่จุดเริ่มนับ

พระเคราะห์เรือนนอก: นับจากลัคนา

ลัคนาอยู่ราศีไหน ราศีนั้นคือภพตนุ ไล่ภพต่อไปตามจักรราศี ดาวที่เป็นเจ้าเรือนของแต่ละภพได้ชื่อว่า

• เจ้าเรือนภพตนุ: ตนุรักษ์ หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ตนุ (หรือตนุลัคน์)
• เจ้าเรือนภพกดุมภะ: กดุมภรักษ์ เรียกสั้น ๆ ว่า กดุมภะ
• ไล่ไปจนถึงภพวินาศ: วินาศรักษ์ เรียกสั้น ๆ ว่า วินาศ

ในชื่อเรือนนอก มักตัดคำว่า "รักษ์" ออก เรียกว่าดาวตนุ ดาวกดุมภะ ดาวสหัชชะ ไปเรื่อย ๆ ดาวหนึ่งดวงครองได้หลายภพ เช่น ศุกร์เป็นทั้งดาวตนุและดาวมรณะ อังคารเป็นทั้งดาวกดุมภะและดาวปัตนิ

พระเคราะห์เรือนใน: นับจากตนุเศษ

1. หาดาวตนุเศษของดวง (ดูบทตนุเศษ)
2. ดูว่าตนุเศษอยู่ราศีไหน ดาวเจ้าเรือนของราศีนั้นคือ ตนุเกษตร (ไม่ใช่ตนุเศษเอง)
3. ราศีถัดไปตามลำดับ ดาวเจ้าเรือนของแต่ละราศีเป็นกดุมภเกษตร สหัชเกษตร พันธุเกษตร ไล่ไปถึงวินาศเกษตร

ตัวอย่างดวงหนึ่ง ตนุเศษคือเสาร์ เสาร์อยู่ราศีกุมภ์ เจ้าเรือนกุมภ์ในระบบเราคือราหู ดังนั้นราหูเป็นตนุเกษตร ราศีมีนถัดไปคือเจ้าเรือนพฤหัสบดีเป็นกดุมภเกษตร ไล่ไปตามลำดับ ดาวหนึ่งดวงอาจครองเรือนในได้สองตำแหน่ง เช่นพฤหัสบดีเป็นทั้งกดุมภเกษตรและลาภเกษตร

ข้อสังเกตเรื่องชื่อ เรือนในไม่ตัดคำว่า "เกษตร" เวลาเห็นตนุกับตนุเกษตร กดุมภะกับกดุมภเกษตร ให้เข้าใจว่าคือเรือนนอกกับเรือนในของภพนั้น

ทั้งสองชุดต่างกันตรงไหน

เรือนในถูกใช้แบ่งช่วงวัย (วัยต้น วัยกลาง วัยปลาย และวัยเทียบ) ซึ่งเรียกว่าตรีวัย รายละเอียดอยู่ในบทเรื่องตรีวัย

เคล็ดโหรข้อหนึ่ง

ตำราสรุปไว้ว่า ดาวเรือนในที่สำคัญที่สุดคืออริเกษตรและมรณเกษตร ถ้าสองดวงนี้ไปปรากฏที่ราศีของดาวเรือนนอกดวงใด ถือว่าเป็นการ "เบียน" ที่จุดนั้น และถ้าอริเกษตรกับมรณเกษตรอยู่ร่วมกันในราศีของดาวเรือนนอกที่ครองภพใด เจ้าชะตาจะถูกเบียนที่ภพนั้นมาก

ควรทำ

• ผูกดวงแล้วหาตนุเศษ จดดาวเรือนในครบ 12 ตำแหน่งไว้ข้างดาวเรือนนอก
• ตรวจว่าอริเกษตรและมรณเกษตรอยู่ราศีไหน ถ้าไปอยู่ภพไหนของเรือนนอก ให้ถือว่าเรื่องของภพนั้นเป็นจุดต้องระวังของดวง
• เวลาอ่านตำราเจอชื่อมีคำว่า "เกษตร" ต่อท้าย ให้นึกถึงเรือนใน