คำถามที่พบบ่อยคือ "ตรีโกณนับเฉพาะตอนมีลัคนาด้วยหรือเปล่า" คำตอบคือไม่ ตรีโกณเป็นความสัมพันธ์ของดาวด้วยกัน ส่วน ดวงตรีโกณ เป็นอีกเรื่อง ที่ต้องมีลัคนาร่วมด้วย
ตรีโกณคืออะไร
ในโหราศาสตร์ไทย ตรีโกณคือความสัมพันธ์ของดาวที่อยู่ห่างกัน 5 ราศี วนไปจนครบ 3 ราศี ถ้านับดาวดวงหนึ่งเป็น 1 แล้วนับไปถึงราศีที่ 5 และ 9 จะได้สามราศีที่ลากเส้นต่อกันเป็นสามเหลี่ยม ดาวที่สถิตสามราศีนี้เรียกว่าตรีโกณต่อกัน
สามราศีนี้คือราศีที่ธาตุเดียวกันนั่นเอง เช่นเมษ สิงห์ ธนู (ไฟ) หรือกรกฎ พิจิก มีน (น้ำ) ดูเพิ่มที่บท ธาตุทั้งสี่
ตัวอย่าง ลัคนากรกฎ (ธาตุน้ำ) แต่มีดาวอยู่ครบสามราศีธาตุไฟคือเมษ สิงห์ ธนู ดาวทั้งสามเป็นตรีโกณต่อกันในธาตุไฟ ถึงลัคนาจะอยู่ธาตุน้ำ
ตรีโกณแบบบังคับในตำราเก่า
ตำราโบราณบางเล่มกำหนดตำแหน่งตายตัว เช่นอังคารต้องอยู่เมษและอาทิตย์ต้องอยู่สิงห์ถึงจะเรียกตรีโกณ แต่โหรส่วนใหญ่ใช้ความหมายกว้างตามที่เล่ามา คือดาวอยู่ในราศีธาตุเดียวกัน
ไม่ต้องมีดาวครบสามราศี
โหรมักอ้างตรีโกณระหว่างดาวสองดวงโดยไม่ต้องมีดาวครบสามราศี ตัวอย่าง ลัคนาเมษ มีพฤหัสบดีกุมลัคนา (ราชาโชค) กับอาทิตย์อยู่สิงห์ (เกษตร) ราศีธนูว่าง พฤหัสบดีกับอาทิตย์ก็ถือว่าตรีโกณต่อกัน
ดวงตรีโกณ: เข้มแข็งกว่าตรีโกณธรรมดา
ถ้าลัคนาอยู่ในราศีธาตุเดียวกับดาวที่มีครบสามราศี ตำราเรียกว่า ดวงตรีโกณ ถือว่าเข้มแข็งกว่า ตัวอย่างลัคนามังกร (ดิน) มีเสาร์กุมลัคนาได้เกษตร และมีดาวอยู่ครบอีกสองราศีธาตุดินคือพฤษภและกันย์
อนุโลมได้ในบางกรณี ถ้าลัคนาไม่มีดาวกุม แต่ดาวอยู่ในอีกสองราศีธาตุเดียวกัน ก็ถือเป็นดวงตรีโกณเหมือนกันตามความเห็นของโหรบางท่าน
ตำราเปรียบดวงตรีโกณเป็น ขาตั้งสามขา ค้ำยันให้มั่นคง หรือก้อนเส้าสามก้อนรองภาชนะบนเตาไฟ ดาวส่งกำลังถึงกันและถึงลัคนาได้เต็มที่
ดวงตรีโกณชั้นหนึ่ง
ตำราจัด ดวงตรีโกณชั้นหนึ่ง ไว้เฉพาะ
- ดวงตรีโกณในราศีธาตุไฟ
- ดวงตรีโกณในราศีธาตุน้ำ
ดวงตรีโกณธาตุดินและธาตุลมเป็นดวงตรีโกณได้ แต่ไม่ถึงชั้นหนึ่ง
ข้อควรระวัง
ถ้าดาวที่ตรีโกณกันทั้งหมดเป็นดาวบาปเคราะห์ ตำราเตือนให้ระวัง เพราะผลออกไปทางไม่ปลอดภัย
ควรทำ
- ลองนับ 5 และ 9 จากดาวสำคัญในดวงตัวเอง แล้วดูว่าราศีธาตุเดียวกันมีดาวอยู่กี่ดวง
- ดูว่าลัคนาร่วมธาตุกับกลุ่มดาวนั้นหรือไม่ ถ้าร่วม ลองอ่านเป็นกำลังเสริมของเจ้าชะตา
- ตรวจว่าดาวในกลุ่มตรีโกณเป็นดาวศุภหรือดาวบาป ก่อนสรุปว่าเป็นแรงหนุนหรือแรงกดดัน