ถ้าตรียางค์ทำให้ราศีละเอียดขึ้นสามเท่า นวางค์ทำให้ละเอียดขึ้นเก้าเท่า ท่อนเล็กๆ แค่ 3 องศาเศษนี้ในตำราไทยมีทั้งท่อนที่ให้คุณและท่อนที่ถือว่าไม่เป็นคุณ อยู่ในราศีเดียวกัน
นวางค์คือการแบ่งราศีเป็น 9 ส่วน
"นวะ" แปลว่า เก้า ราศีหนึ่งแบ่งเป็น 9 ส่วนเท่ากัน ส่วนละ 3 องศา 20 ลิปดา ทุกตรียางค์มี 3 นวางค์ ราศีหนึ่งจึงมี 9 และทั้งจักรราศีมี 108 นวางค์
- นวางค์ที่ 1–3 อยู่ในตรียางค์ที่ 1
- นวางค์ที่ 4–6 อยู่ในตรียางค์ที่ 2
- นวางค์ที่ 7–9 อยู่ในตรียางค์ที่ 3
ขึ้นราศีใหม่ก็นับ 1 ใหม่
เจ้านวางค์: ใช้สูตรแม่ธาตุ
ตำราไทยกำหนดดาวคุมนวางค์ด้วยสูตร ไม่ต้องท่อง 108 ตัว
- ดูก่อนว่าราศีนั้นธาตุอะไร
- หาราศี "แม่ธาตุ" ของธาตุนั้น คือเมษ (ไฟ) กรกฎ (น้ำ) ตุลย์ (ลม) มังกร (ดิน)
- ให้เกษตรของราศีแม่ธาตุเป็นเจ้านวางค์ที่ 1
- นวางค์ที่ 2 ถึง 9 ใช้เกษตรของราศีถัดไปตามลำดับ
ตัวอย่างราศีสิงห์ (ไฟ แม่ธาตุคือเมษ) เจ้านวางค์ 1 ถึง 9 คือ อังคาร ศุกร์ พุธ จันทร์ อาทิตย์ พุธ ศุกร์ อังคาร พฤหัสบดี ซึ่งเป็นเกษตรของเมษ พฤษภ เมถุน กรกฎ สิงห์ กันย์ ตุลย์ พิจิก ธนู
ข้อสังเกต ราศีที่ธาตุเดียวกันใช้ชุดเจ้านวางค์ชุดเดียวกันทั้ง 9 ตัว มีแค่ 4 ชุดตามธาตุ จึงจำง่ายกว่าที่คิด
| ธาตุ (แม่ธาตุ) | เจ้านวางค์ที่ 1 ถึง 9 |
|---|---|
| ไฟ: เมษ สิงห์ ธนู (แม่ธาตุเมษ) | อังคาร ศุกร์ พุธ จันทร์ อาทิตย์ พุธ ศุกร์ อังคาร พฤหัสบดี |
| น้ำ: กรกฎ พิจิก มีน (แม่ธาตุกรกฎ) | จันทร์ อาทิตย์ พุธ ศุกร์ อังคาร พฤหัสบดี เสาร์ ราหู พฤหัสบดี |
| ลม: ตุลย์ กุมภ์ เมถุน (แม่ธาตุตุลย์) | ศุกร์ อังคาร พฤหัสบดี เสาร์ ราหู พฤหัสบดี อังคาร ศุกร์ พุธ |
| ดิน: มังกร พฤษภ กันย์ (แม่ธาตุมังกร) | เสาร์ ราหู พฤหัสบดี อังคาร ศุกร์ พุธ จันทร์ อาทิตย์ พุธ |
ในตารางนี้เราให้ราศีกุมภ์เป็นของราหู ตามระบบของเรา
นวางค์ที่ให้คุณ: วรโคตมนวางค์
บางนวางค์ตำราไทยถือว่าเป็นท่อนพิเศษที่ให้คุณ เรียกว่า วรโคตมนวางค์ (บางตำราเขียนวรโคตร) คือ
- นวางค์ที่ 1 ของราศีจร: เมษ กรกฎ ตุลย์ มังกร
- นวางค์ที่ 5 ของราศีสถิร: พฤษภ สิงห์ พิจิก กุมภ์
- นวางค์ที่ 9 ของราศีอุภัย: เมถุน กันย์ ธนู มีน
จุดร่วมคือเจ้านวางค์เป็นเกษตรของราศีนั้นเอง ดาวหรือลัคนาที่ตกนวางค์เหล่านี้ ตำราว่าส่งอิทธิพลเป็นคุณ เรียกว่า "บุญฤทธิ์" เหมือนได้ต้นทุนดีติดตัว
นวางค์ที่ไม่เป็นคุณ: นวางค์ขาด
ในจักรราศีมี 3 นวางค์ที่เป็นทั้งนวางค์สุดท้ายของตรียางค์ และเป็นนวางค์สุดท้ายของฤกษ์ด้วย คือ นวางค์ที่ 9 ของกรกฎ พิจิก และมีน เจ้านวางค์ทั้งสามเป็นพฤหัสบดี ตำราเรียกว่า "นวางค์ขาด" ถือว่าไม่เป็นคุณ
ดาวหรือลัคนาที่ไปเกาะนวางค์นี้ ให้ดูพฤหัสบดีของเจ้าชะตา
- ถ้าพฤหัสบดีอยู่ตำแหน่งดี อ่านไปทางเป็นคุณ
- ถ้าพฤหัสบดีอยู่ตำแหน่งไม่ดี อ่านไปทางนวางค์ขาด
นวางค์ที่ 9 ของมีนพิเศษที่สุด เพราะเป็นทั้งวรโคตมนวางค์และนวางค์ขาดพร้อมกัน จึงต้องตัดสินด้วยพฤหัสบดีตามวิธีข้างบน บางตำราให้ใช้วิธีนี้กับนวางค์ขาดทั้งสามตัว ตำรามีแนวต่างกันเล็กน้อย
ควรทำ
- ถ้าลัคนาหรือดาวสำคัญของคุณอยู่ใกล้ปลายราศีกรกฎ พิจิก มีน ให้ตรวจองศาให้ชัด เพราะต่างกันองศาเดียวอาจข้ามจากนวางค์ขาดไปราศีใหม่
- ถ้าเจอวรโคตมนวางค์ ให้ถือเป็นจุดแข็งไว้ใช้ ไม่ต้องรอให้ฤกษ์ดี