คนสองคนลัคนาราศีเดียวกัน แต่ตำราไทยอ่านไม่เหมือนกัน ถ้าลัคนาของคนหนึ่งอยู่ต้นราศีและอีกคนอยู่ปลายราศี เพราะราศีหนึ่งแบ่งย่อยได้อีก และส่วนย่อยแต่ละส่วนมีดาวคุมของตัวเอง ส่วนย่อยนี้เรียกว่า "ตรียางค์"
ตรียางค์คือการแบ่งราศีเป็น 3 ส่วน
คำนี้มาจาก "ตรี" แปลว่า สาม กับ "อังสะ" แปลว่า ส่วน ราศีหนึ่งยาว 30 องศา แบ่งเป็น 3 ท่อนเท่ากัน ท่อนละ 10 องศา
- ตรียางค์ที่ 1 (ปฐมตรียางค์): องศา 0–10 ของราศี
- ตรียางค์ที่ 2 (ทุติยตรียางค์): องศา 10–20
- ตรียางค์ที่ 3 (ตติยตรียางค์): องศา 20–30
ทุกราศีแบ่งแบบเดียวกัน พอขึ้นราศีใหม่ก็เริ่มนับ 1 ใหม่ 12 ราศีจึงมี 36 ตรียางค์
เจ้าตรียางค์: หาจากสูตร ไม่ต้องท่อง
แต่ละตรียางค์มีดาวคุม เรียกว่าเจ้าตรียางค์ ตำราไทยไม่ได้ให้ท่อง 36 ตัว แต่ให้สูตรเดียวใช้ได้ทุกราศี
- ตรียางค์ที่ 1 ใช้ดาวเกษตร (เจ้าเรือน) ของราศีนั้นเอง
- ตรียางค์ที่ 2 ใช้ดาวเกษตรของราศีที่ 5 นับจากราศีนั้น (นับราศีนั้นเป็น 1)
- ตรียางค์ที่ 3 ใช้ดาวเกษตรของราศีที่ 9 นับจากราศีนั้น
ตัวอย่างราศีเมษ ตรียางค์ที่ 1 เป็นของอังคาร (เกษตรเมษ) ตรียางค์ที่ 2 ของอาทิตย์ (เกษตรสิงห์ ซึ่งเป็นราศีที่ 5) ตรียางค์ที่ 3 ของพฤหัสบดี (เกษตรธนู ราศีที่ 9)
ตัวอย่างราศีพิจิก ตรียางค์ที่ 1 ของอังคาร ตรียางค์ที่ 2 ของพฤหัสบดี (เกษตรมีน) ตรียางค์ที่ 3 ของจันทร์ (เกษตรกรกฎ)
ข้อสังเกตที่ช่วยจำ: ราศีที่ 1, 5, 9 เป็นราศีธาตุเดียวกัน เจ้าตรียางค์ทั้งสามของราศีหนึ่งจึงเป็นดาวเกษตรของธาตุเดียวกันเสมอ เมษเป็นไฟ ได้อังคาร อาทิตย์ พฤหัสบดี พิจิกเป็นน้ำ ได้อังคาร พฤหัสบดี จันทร์ ถ้าแม่นเรื่องดาวเกษตรกับราศีธาตุ ก็หาเองได้ทั้ง 36
เอาตรียางค์ไปใช้ทำอะไร
บทนี้เป็นพื้นฐาน ตำราไทยใช้ตรียางค์ในงานอ่านดวงอย่างน้อย 4 เรื่อง
- ดูว่าลัคนาเกาะตรียางค์ไหน ผู้ผูกดวงจะรู้องศาลัคนา แล้วบอกได้ว่าเกาะตรียางค์ที่เท่าไรของราศี แล้วอ่านต่อจากเจ้าตรียางค์นั้น
- เลี่ยงตรียางค์พิษตอนเลือกฤกษ์ ถ้าวางลัคนาของฤกษ์ไปเกาะตรียางค์พิษ ถือว่าเป็นข้อห้ามสำคัญ (ตรียางค์พิษมีบทของมันเอง)
- ตรวจกำลังของดาว ดาวที่ตกตรียางค์ไหน ใช้ประกอบดูว่าส่งกำลังได้เต็มหรือถูกหักทอน
- ตรวจซ้ำกับนวางค์ ใช้ควบคู่กับนวางค์ ดูว่าดาวที่ดูดีในราศีจักรยังดีเมื่อดูละเอียดลงไปไหม
เราขอย้ำว่าข้อเหล่านี้เป็นแค่ภาพรวม ยังไม่ใช่วิธีอ่านจริงทีละขั้น วิธีอ่านจริงต้องดูพร้อมกับเรื่องอื่นในดวง
ควรทำ
- ถ้าได้ดวงที่ผูกไว้แล้วมีเขียนว่า "ลัคนาเกาะ…ตรียางค์" ให้จดเจ้าตรียางค์ของลัคนาไว้ แล้วดูต่อว่าดาวดวงนั้นอยู่ในดวงคุณตรงไหน
- ถ้าเวลาเกิดคลาดเคลื่อน ตรียางค์ของลัคนาเปลี่ยนได้ง่าย เพราะลัคนาขยับราวหนึ่งองศาทุกสี่นาที ควรตรวจเวลาเกิดก่อนอ่านละเอียด