หลักฐานโหราศาสตร์เก่าแก่ในดินแดนไทย

รู้ว่าคนในดินแดนนี้บันทึกตำแหน่งดาวมาตั้งแต่เมื่อไร
ความรู้

จากการอ่านแปลจารึกที่มีผู้ศึกษาไว้ ผู้คนในคาบสมุทรภาคใต้ของไทยบันทึกตำแหน่งดาวลงบนศิลาจารึกตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัย ซึ่งชี้ว่าโหราศาสตร์อยู่กับดินแดนนี้มาไม่น้อยกว่าพันปี

จารึกวัดเสมาเมือง นครศรีธรรมราช

จารึกภาษาสันสกฤตหลักนี้ระบุศักราชที่ตรงกับราว พ.ศ. 1318 หรือราว ค.ศ. 775 สมัยศรีวิชัย จากการอ่านแปลที่มีผู้ศึกษาไว้ จารึกบอกวันข้างขึ้นและเดือน พร้อมลัคนาที่มีดาวศุกร์อยู่ในราศีกรกฎ แสดงว่าการบันทึกตำแหน่งดาวแบบโหราศาสตร์มีใช้ในดินแดนนี้แล้ว

ดวงพระชะตาในตำนานฝั่งเหนือ

ตำนานฝั่งล้านนาเล่าถึงดวงพระชะตาของผู้ครองเมืององค์หนึ่ง ระบุวันอังคาร เดือนห้า ขึ้นหนึ่งค่ำ ปีเถาะ ในจุลศักราช 436 ซึ่งตรงกับราว พ.ศ. 1617 แสดงว่าทางเหนือก็มีธรรมเนียมผูกดวงพระชะตาเช่นกัน ส่วนรายละเอียดควรตรวจกับต้นฉบับตำนานอีกครั้ง

ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

โหราศาสตร์ไทยไม่ได้ลอกมาทั้งชุด แต่สะสมและปรับมาเป็นเวลานาน จนมีกฎของตัวเอง เช่น เกตุไทย และการอ่านตนุเศษ การเข้าใจที่มาช่วยให้เราใช้ดวงอย่างมีสติ คือรู้ว่าเป็นวิธีคิดที่สืบทอดกันมา ไม่ใช่คำทำนายที่แน่นอน

ขั้นต่อไป

อ่านต่อว่าโหราศาสตร์ไทยวันนี้ต่างจากระบบอินเดียตรงไหน

ไทยต่างจากอินเดียอย่างไร

คำถามที่พบบ่อย

จารึกนี้ดูได้ที่ไหน
จารึกวัดเสมาเมืองเป็นจารึกสำคัญของภาคใต้ ข้อมูลและภาพถ่ายดูได้จากฐานข้อมูลจารึกของหน่วยงานด้านโบราณคดีและพิพิธภัณฑ์
ศักราชที่ใช้ในดวงไทยคืออะไร
การคำนวณดวงแบบไทยใช้จุลศักราชเป็นหลัก จุลศักราชบวก 1181 เท่ากับปีพุทธศักราช